Για τη Λουκία, της Πόλυς Χατζημάρκου - Ομιλία στο Φεστιβάλ Τέχνης Λαχανιάς

Για τη Λουκία

Φεστιβάλ Τέχνης Λαχανιάς
6 & 7 Σεπτεμβρίου 2014

Το Φεστιβάλ Τέχνης Λαχανιάς οργανώθηκε από τη Λέσχη Λάιονς Ηλιούσα Ρόδου. Αφιερωμένο στη σκηνοθέτιδα Λουκία Ρικάκη, συμπεριέλαβε ομιλίες και προβολές ταινιών της (Κράτησέ με, Λόγια της σιωπής, Κουαρτέτο σε 4 κινήσεις) στην κεντρική πλατεία της Λαχανιάς. Παράλληλα, στον εκθεσιακό χώρο του παλιού ελαιοτριβείου (Μάγγανα), διοργανώθηκε έκθεση με σκίτσα του διεθνώς αναγνωρισμένου και βραβευμένου γελοιογράφου-σκιτσογράφου Βαγγέλη Παυλίδη καθώς και με έργα από τη ζωγραφική ενότητα «Ρίζες» της συμπολίτισσάς μας εικαστικού Ειρήνης Βαζούκου. Μαζί με τα εικαστικά και τον κινηματογράφο, στο φεστιβάλ προστέθηκε και η τέχνη της μουσικής με τη φιλοξενία του συγκροτήματος Elaborate Ruse. Την επιμέλεια της έκθεσης καθώς και την ιδέα και καλλιτεχνική υλοποίηση του αφιερώματος στη Λουκία Ρικάκη είχε η Πόλυ Χατζημάρκου (ιστορικός τέχνης). Η ίδια στην έναρξη του φεστιβάλ είπε τα παρακάτω:

«Ήταν 2003. Το 3ο διεθνές κινηματογραφικό φεστιβάλ για το περιβάλλον μεταφέρθηκε στη Ρόδο. Τότε ακόμα λεγόταν Ecocinema, έπειτα μετονομάστηκε σε Ecofilms.

»Σ’ ένα σχεδόν άνυδρο πολιτιστικά τοπίο –σε ό,τι αφορά σύγχρονες και καλο-οργανωμένες καλλιτεχνικές δράσεις– εγκιβωτίστηκε αίφνης ένα τεράστιο... «ενυδρείο» τέχνης. Ένα ενυδρείο της 7ης –και όχι μόνο– τέχνης με άφθονες ποικιλίες τόσο στις ταινίες και τις παράλληλες εκδηλώσεις όσο και σε ανθρώπους των τεχνών που έφταναν στο νησί από διάφορα μέρη του κόσμου. Δημοτικό Θέατρο, θερινό κινηματοθέατρον Ρόδων, δεκάδες προβολές, γνωριμία με τους σκηνοθέτες, εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά, εκθέσεις, οι παρέες στα τραπεζάκια έξω από το Ρόδον, μια γορτή που ξεκινούσε το πρωί και κατέληγε σε νύχτες των πιο δημιουργικών συζητήσεων και προβληματισμών.

»Καλλιτεχνική διευθύντρια του φεστιβάλ, ανάμεσα στις άλλες δημιουργικές της ιδιότητες, η Λουκία. Η πρώτη μας συνάντηση έγινε στο στούντιο, στη ραδιοφωνική εκπομπή μου, για μια συνέντευξη. Μια γυναίκα με κατακόκκινα γυαλιά μυωπίας, τα κοντά τετραγωνισμένα φουντωτά της μαλλιά κι ένα βλέμμα που τρυπούσε κι έφτανε μέσα σου για να κατανοήσει και να επικοινωνήσει. Ακόμα θυμάμαι εκείνο το πρώτο ‘γεια’ και το ηλιόλουστο άπλωμα του χεριού της. Και τότε αλλά και όλα τα κατοπινά χρόνια των Ecofilms στη Ρόδο καθώς και του φεστιβάλ «Ιπποκράτης» στην Κω.

»Η Λουκία αφουγκραζόταν με απίστευτη ευαισθησία και μετέφραζε τον κόσμο με μια συγκλονιστική ποιητικότητα. Εκτός απ’ το δημιουργικό της ταλέντο και την απίστευτη οργανωτική της ικανότητα, ανακάλυπτε ή επινοούσε πάντα κάτι καινούργιο και, επιπλέον, είχε τη γενναιοδωρία να το μοιράζεται με όλους. Κατέγραφε με μια μεγάλη καρδιά-κάμερα και εμείς είμαστε τυχεροί. Γιατί είδαμε τόσα όμορφα μέσα από τα δικά της μάτια, το πνεύμα της και την αστείρευτη δημιουργικότητά της. Στα φεστιβάλ, στις ταινίες της, στα γραπτά της, στην παρέα της...

»Όταν πολύ ευγενικά η κ. Θέκλα Διακογεωργίου από τη Λέσχη Ηλιούσα μου ζήτησε κάποιες ιδέες στο τι θα μπορούσε να συμπεριλάβει το Φεστιβάλ –πέρα από την εικαστική έκθεση– ακαριαία σκέφτηκα: ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ – ΝΟΤΙΑ ΡΟΔΟΣ –ΠΡΟΒΟΛΗ ΘΕΡΙΝΗ – ΛΟΥΚΙΑ ΡΙΚΑΚΗ. Της το οφείλαμε έτσι κι αλλιώς. Το πρότεινα και η ιδέα έγινε αποδεκτή. Ξεκινάμε με την ταινία Κράτησέ με, μια ταινία με μέρος των γυρισμάτων της να έχουν γίνει στη Νότια Ρόδο, μια ταινία με πολυάριθμους συμβολισμούς, αυτοβιογραφικά στοιχεία και δεμένη από τη μια με το διαδίκτυο και από την άλλη με την ποίηση. Μια ταινία για την απώλεια, τη συμφιλίωση και τη συγχώρεση.

»Κράτησέ με λοιπόν. ‘‘Για να πάμε πού;’’ την είχαν ρωτήσει σε μια συνέντευξη Η απάντησή της; ‘‘Παντού στον ανοικτό ορίζοντα. Ίσως επειδή ο ορίζοντας πάνω από τη θάλασσα είναι μια γραμμή ανάμεσα σε αυτήν και τον ουρανό, η οποία δεν είναι προσδιορισμένη γεωγραφικά και άρα δίνει περιθώριο στην ελπίδα και φτερώνει τον άνθρωπο, κι όταν ο σύντροφός σου σε κρατάει από το χέρι, ο ιδρώτας κι η ανάσα σας γίνονται ένα, δε σε νοιάζει τίποτα και δεν φοβάσαι τίποτα’’.

»Λέει ο στίχος σε ένα τραγούδι στην ταινία: ‘‘Δε φοβάμαι, είσαι εδώ, με κρατάς και θυμάμαι...’’.

»Και εμείς, θυμόμαστε τη σκηνοθέτιδα που αγάπησε τη Ρόδο, στέλνοντας λίγο από το φως και τη λατρεμένη της θάλασσα.

»Μια μικρή γιορτή για μια σπουδαία δημιουργό...»

ΠΟΛΥ ΧΑΤΖΗΜΑΡΚΟΥ

Πηγή: Νησίδες, Περιοδικό Τέχνης και Λόγου, τ.12 (Χειμώνας 2014-2015), σελ. 106-108.