«Ο ρόλος του κάθε ανθρώπου είναι να βρίσκεται σε πνευματική εγρήγορση»

 Η γνωστή σκηνοθέτιδα Λουκία Ρικάκη μιλά στην “Π” για τη δουλειά, τα έργα της και τον πολιτισμό

Της Κατερίνας Μυλωνά  

«Δεν καταλαβαίνουν ότι η μόνη περιουσία της Ελλάδας είναι η φύση, ο πιο μεγάλος της πλούτος»

Η φύση αποτελεί τη μόνη περιουσία στη χώρα μας, τον μεγάλο πλούτο, όμως οι ιθύνοντες δεν είναι σε θέση να το κατανοήσουν αυτό. Το παραπάνω πρεσβεύει η σκηνοθέτρια, Λουκία Ρικάκη, η οποία θα βρίσκεται στο Ηράκλειο την ερχόμενη Τρίτη 20 και Τετάρτη 21 Απριλίου, τις μέρες που πραγματοποιείται το αφιέρωμα στα έργα της στο Παγοποιείον First Floor Underground.

Τις εκδηλώσεις συνδιοργανώνουν, εκτός από το Παγοποιείον, η Νέα Κινηματογραφική Λέσχη Ηρακλείου και το βιβλιοπωλείο Ελευθερουδάκης. Με την παρουσία της δημιουργού, θα προβληθούν τρεις ταινίες της και θα παρουσιαστεί το τελευταίο της βιβλίο «Παραμύθια της αγάπης και της ελπίδας». Για το βιβλίο θα μιλήσουν και θα διαβάσουν αποσπάσματα η αρχιτέκτονας Κάλλια Πλατύραχου, ο αρχιτέκτονας Οδυσσέας Σγουρός, ο ζωγράφος και σκηνοθέτης Άγγελος Σπάρταλης, και ο σκηνογράφος Αντώνης Χαλκιάς.

«Ο ρόλος του κάθε ανθρώπου είναι να βρίσκεται σε μια πνευματική εγρήγορση, αλλιώς δεν ζει τη ζωή αλλά τον ζει η ζωή, είναι σκλάβος της αντί να γεύεται τα υπέροχά της δώρα», λέει η Λ. Ρικάκη, στη συνέντευξη που παραχώρησε στην «Π».

Πώς επιλέχθηκαν τα έργα που θα προβληθούν στο Ηράκλειο;

«Σε συνεργασία με την κινηματογραφική λέσχη αποφασίσαμε να δείξουμε ταινίες που δεν έχουν προβληθεί παρά ελάχιστες φορές στην Κρήτη, «Το Αιγαίο» και η «Συμφωνία Χαρακήρων» εχουν προβληθεί στον Άγιο Νικόλαο».

«Επενδύετε» περισσότερο στις κινήσεις ή στις εκφράσεις ενός ηθοποιού;

«Επενδύω στη συνεργασία με τους ηθοποιούς, επιδιώκω να είναι δημιουργική και να συμπληρώνει ευεργετικά τις ιδέες και την κοινή μας εργασία».

Θεωρείτε πως ο καλλιτέχνης, για να είναι ολοκληρωμένος, πρέπει να έχει μυηθεί τόσο στα μυστικά της 7ης τέχνης, όσο και τη μουσική και άλλες μορφές τέχνης;

«Ο κάθε άνθρωπος είναι καλό να έχει μια σχέση με όλες τις τέχνες καθώς τα ερεθίσματα που δίνει η μία συμπληρώνουν εκείνα της άλλης. Δεν ξέρω αν μπορούμε να πούμε ότι ένας καλλιτέχνης είναι ποτέ ολοκληρωμένος είναι ενδεχομένως πιο ώριμος, κατακτά πιο καλά τα εκφραστικά του μέσα, ναι... Στην τέχνη, όπως εξάλλου και στη ζωή, παλεύεις με το ανολοκλήρωτο».

Σε ποια εποχή και ποιο μέρος του κόσμου θα θέλατε να ταξιδέψετε μέσα από το φακό σας;

«Ολες οι εποχές έχουν την χάρη τους, η άνοιξη και το φθινόπωρο, όμως, οι εποχές μεταίχμιο του χρόνου έχουν άλλη φωτογένεια. Όλα τα μέρη του κόσμου για άλλους λόγους έχουν ενδιαφέρον. Με ενδιαφέρει πολύ ο Αραβικός κόσμος και η Ινδία, σε αυτά τα μέρη ταξιδεύω συχνά.

Της μοιάζουν, αλλά πιο πολύ απολαμβάνω να φωτογραφίζω την Ελλάδα και κυρίως το Αιγαίο, είναι μια μοναδική θάλασσα με μια μοναδική ενέργεια όπως είναι και όλη η ελληνική φύση. Όλες μου οι ταινίες μυθοπλασίας γυρίζονται σε φυσικά τοπία, ελληνικά, που υμνούν την ομορφιά αυτού του τόπου και ανθίστανται όσο είναι δυνατόν στην καταστροφή της ομορφιάς που επιχειρούν οι δυνάμεις του εφήμερου πλουτισμού.

Δεν καταλαβαίνουν ότι η μόνη περιουσία της Ελλάδας είναι ο πιο μεγάλος της πλούτος».

Mία ακούραστη και πολυπράγμων καλλιτέχνις...

H Λουκία Ρικάκη γεννήθηκε το 1961 στον Πειραιά. Σπούδασε Ιστορία Τέχνης, Κινηματογράφο, Γραφικές Τέχνες και Φωτογραφία στο Dartington College of Arts στην Αγγλία. Εργάστηκε στο Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο και στο Υπουργείο Περιβάλλοντος της Δανίας ως υπεύθυνη εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Το 1982 επέστρεψε στην Ελλάδα και ίδρυσε την εταιρεία ORAMA FILMS, μια από τις καθιερωμένες εταιρείες παραγωγής θεατρικών παραστάσεων και ποιοτικών ταινιών για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση, και το 2000 ίδρυσε την εταιρεία TRICKY TRICK FILMS. Το 1996 ίδρυσε και διηύθυνε ως το 2003 τις 2 θεατρικές σκηνές του Θεάτρου “104 - Κέντρο Λόγου και Τέχνης” και από το 1994 ίδρυσε το πρώτο Ελληνικό Κόμεντυ Κλαμπ το οποίο τωρα στεγαζεται στην Αιόλου 48-50. Επίσης, είναι ιδρύτρια και καλλιτεχνική διευθύντρια του Διεθνούς Φεστιβάλ Ρόδου ECOFILMS και του Διεθνούς Φεστιβάλ «Ιπποκράτης» στην Κω με ταινίες για θέματα υγείας.

«O κάθε άνθρωπος οφείλει να μην είναι σκλάβος συμπεριφορών που άλλοι αποφασίζουν για τον ίδιο».

Στα φεστιβάλ, εστιάζετε περισσότερο στο περιβάλλον και σε θέματα υγείας παρά στον κινηματογράφο. Πιστεύετε πως ρόλος ενός καλλιτέχνη είναι να στέλνει μηνύματα μέσα από τη δουλειά του;

«Οργανώνω δύο Διεθνή Θεματικά Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Στον προγραμματισμό τους επιδιώκουμε να βρίσκουμε πολύ καλές κινηματογραφικές ταινίες που να αγγίζουν θεματικές κοντινές με τις γενικούς άξονες του θέματος του κάθε φεστιβάλ. Εννοείται όμως ότι, κατ αρχήν, μας ενδιαφέρει να είναι καλές ταινίες, να μην είναι ρεπορτάζ ή γενικά να μην αλληθωρίζουν στην τηλεόραση και να προτείνουν μια ηθική στάση αλλά κυρίως να έχουν την υπογραφή του σκηνοθέτη τους, οπότε να είναι αξιόλογα κινηματογραφικά έργα. Ο ρόλος του κάθε ανθρώπου είναι να βρίσκεται σε μια πνευματική εγρήγορση, αλλιώς δεν ζει τη ζωή αλλα τον ζει η ζωή, είναι σκλάβος της αντί να γεύεται τα υπέροχά της δώρα.

Ο κάθε άνθρωπος οφείλει να μην είναι σκλάβος συμπεριφορών που άλλοι αποφασίζουν για τον ίδιο, είτε αυτές είναι κοινωνικές είτε είναι καταναλωτικές, ή ακόμη και πιο απλά ενδυματολογικές, αλλιώς χάνει τον εαυτό του και γίνεται ένας ανώνυμος μέσα σε ένα πλήθος, η τύχη του οποίου ρυθμίζεται από άλλους, τα φαινόμενα δηλαδή των καιρών μας.

Δανειζόμαστε για να καταναλώνουμε πράγματα που δεν χρειαζόμαστε γιατί υποτίθεται ότι έτσι αποκτούμε κοινωνική υπόσταση. Μεγάλη παγίδα. Ο καλλιτέχνης ως ένας άνθρωπος που καλλιεργεί τις ευαισθησίες ως καθημερινή επίπονη εξάσκηση για να προκαλεί την κοινωνία να μην βουλιάξει σε επιταγές μη ανθρώπινες απλά έχει ευθύνη να είναι αφιονισμένος και να μην πέφτει και εκείνος σε καλοστημένες παγίδες αλλά να τις ξεσκεπάζει.

Έτσι μπορεί να πάει την τέχνη του μπροστά και τους αποδέκτες της να τους βγάλει από μια καθημερινή λάσπη σε ένα υπέροχο ξέφωτο, από κει και πέρα ο καθενας είναι μόνος του και ο περιπατός του δικός του».

«Στην Ελλάδα θεωρούμε τον πολιτισμό πάρεργο, αλλά είναι η βαριά μας βιομηχανία».

Έχετε ζήσει εκτός συνόρων. Διαπιστώνετε πως σε άλλα κράτη- μέλη της Ε.Ε. δίνεται από τις κυβερνήσεις άλλη βαρύτητα στον πολιτισμό;

«Απολύτως άλλο βάρος, πολύ δυσανάλογο με το δικό μας. Εδώ τον θεωρούμε πάρεργο ενώ θα έπρεπε να είναι η βαριά μας βιομηχανία μαζί με τον τουρισμό. Όμως και τα δύο τα έχουμε συρρικνώσει σε μία ελάχιστη διεκπεραίωση.

Ευτυχώς υπάρχουν μονάδες, άνθρωποι, πολίτες που κινούνται ανεξάρτητα και μεγαλουργούν μακράν και πέραν της κεντρικής κρατικής πολιτικής στον πολιτισμό, η οποία, δυστυχώς, στερείται φαντασίας...».

Η Κρήτη έχει κάποια θέση στα σχέδιά σας; 

«Έχω γυρίσει μία ταινία, «Ο άλλος», στην Κρήτη, έζησα εδώ δύο χρόνια. Στα άμεσα σχεδιά μου δεν βρίσκεται κάτι αυτή τη στιγμή αλλά και τότε είχα έρθει στον Άγιο Νικόλαο για την προβολή της ταινίας «Λόγια της Σιωπής» και μια εξαιρετική συγκυρία..δημιούργησε τη συνθήκη να βρω ένα θέμα να γυρίσω εδώ. Μαγικά σχεδόν ανακάλυψα το σχολείο στον Πατσίδερο και κόλλησα εδώ 2 χρόνια..Το σκέφτομαι με πολλή νοσταλγία όλον εκείνον τον καιρό. Μακάρι να βρεθεί κάτι αντίστοιχο που να με κινητοποιήσει έτσι. Χρωστάω ευγνωμοσύνη στον Οδυσσέα Σγουρό, συνομιλητή μας στην παρουσίαση του βιβλίου την Τετάρτη, για όλη τη συμπαράστασή του εκείνα τα χρόνια της Κρήτης..όπως βέβαια και στον Γιάννη Φραγκιαδάκη τον δάσκαλο στον Πατσίδερο, ο οποίος με αναπάντεχη γενναιοδωρία φιλοξένησε την ιδέα μου και ακολούθησε όλο εκείνον τον καιρό».­

Πηγή: http://www.patris.gr/articles/177847/113856#.UlrTRVCkyAx