«Ο Άλλος»

«Ο Άλλος» - Φοιτητικό περιοδικό ε.ΜΜΕ.ίς
Επιμέλεια, Συνέντευξη: Μιχάλης Γουδής 
mgoudis@gmail.com


Πρώτα θα ήθελα να μου πείτε δυο λόγια για την ταινία που θα δούμε σήμερα, «Ο Άλλος».
Αυτή η ταινία ξεκίνησε από δημοσιογραφικό ενδιαφέρον κατά κάποιο τρόπο. Αποφάσισα να την κάνω αφού διάβασα ένα άρθρο στα «ΝΕΑ» που αναδημοσίευε μία έρευνα του Υπουργείου Παιδείας που έλεγε ότι αυτό το σχολείο στον Πατσίδερο Ηρακλείου, σ’ ένα μικρό χωριό δηλαδή, ήταν το μόνο σχολείο στην Ελλάδα εκείνη τη στιγμή τουλάχιστον, στο οποίο όλοι οι μαθητές εκτός από έναν ήταν Αλβανοί. Ε, εντάξει μου δημιούργησε μια περιέργεια και έτσι όπως προβαλλόταν στο άρθρο… Από ‘κει και πέρα δεν ήξερα τι συνθήκες θα αντιμετώπιζα. Επικοινώνησα με το δάσκαλο, έψαξα να τον βρω… Η αλήθεια είναι ότι στην αρχή ρώτησα κάποιους φίλους μου εκπαιδευτικούς και δεν ήξεραν πού είναι το χωριό. Μετά τον εντόπισα, του μίλησα, και συμφωνήσαμε να πάω λίγο να δω την κατάσταση από κοντά, να γνωριστούμε κτλ.
Την πρώτη μέρα που πήγα εκεί, χωρίς να ξέρω ακριβώς τι θα συμβεί, γιατί ούτε είχα πάρει άδεια από το Υπουργείο Παιδείας (για να γυρίσεις σε σχολείο πρέπει να πάρεις άδεια και από το Σύλλογο Γονέων), ενθουσιάστηκα πάρα πολύ με το μάθημα που έκανε αυτός. Έκανε εξαιρετικό μάθημα, πολύ ποιοτικό, πολύ πολιτιστικά ανοιχτό… και ήδη αυτό με έπεισε. Είδα και την ατμόσφαιρα, μια πολύ καλή και ζεστή ατμόσφαιρα που είχαν τα παιδιά μεταξύ τους και του είπα πως θα ξανάρθω, αλλά ήδη μου είχε κεντρίσει το ενδιαφέρον. Μετά και μέχρι να πάρουμε αυτές τις άδειες κάναμε και κάποιες επισκέψεις ακόμη, για να μπορέσω να μπω λίγο καλύτερα στο κλίμα και κάποια στιγμή, όταν επιτέλους δόθηκε η άδεια ήμασταν έτοιμοι.
Από εκεί και πέρα ξεκινάει μια περιπέτεια δύο ετών, για δύο χρόνια μια φορά το μήνα πήγαινα κάτω στην Κρήτη και ήθελα να παρακολουθήσω -αυτό το ντοκιμαντέρ, ας πούμε, εντάσσεται στις ταινίες που λένε οι Αγγλοσάξονες Observation Documentary, δηλαδή ντοκιμαντέρ παρατήρησης- άρχισα να συγκεντρώνω υλικό, πολύ συχνά άλλωστε το ίδιο το ύλικο σε κατευθύνει πέρα από τον αρχικό προσανατολισμό που έχεις. Τον πρώτο χρόνο περισσότερο κατέγραφα το μάθημα, πήρα τις συνεντεύξεις των παιδιών, του δασκάλου, του παπά, ο οποίος μάλιστα είχε μάθει ελληνικά στους Αλβανούς και το δεύτερο χρόνο μπήκα και στα σπίτια τους, αφού είχε αναπτυχθεί και μία εμπιστοσύνη.

Όλα αυτά θα τα δούμε και στην ταινία, έτσι;

Ναι, απλώς επειδή δεν κάναμε ρεπορτάζ, αλλά ντοκιμαντέρ, είχαμε το χρόνο να εντρυφήσουμε και να καταγράψουμε ορισμένες σπάνιες σκηνές συναισθηματικής αξίας και να προσεγγίσουμε λίγο πιο πολύ τους χαρακτήρες.

Άρα, μιλάμε για μια πολύ μεγάλη προσπάθεια. Δυο χρόνια, που σημαίνει πως το αγαπάτε πολύ αυτό που κάνετε, για να αφιερώσετε τόσο χρόνο…

Και άλλο περίπου τόσο χρόνο και μετά για το μοντάζ, γιατί κατέληξα με 70 ώρες υλικού, αφού στο ντοκιμαντέρ παρατήρησης γενικά δεν επιλέγεις, δηλαδή τραβάς, τραβάς… Υπάρχουν μερικές σκηνές στην ταινία που συνέβησαν τυχαία, για παράδειγμα ένας τσακωμός των παιδιών και μετά ένα μάθημα για τη συγγνώμη που τους έκανε ο δάσκαλος. Κάτι τέτοιο δεν μπορείς να το προγραμματίσεις, συμβαίνει. Ή και διάφορα άλλα πράγματα που απλά είσαι εκεί τη στιγμή που συμβαίνουν. Καμιά φορά μου λένε: «Μα αυτό το στήσατε, επειδή…». Πιστέψτε με, δεν έχει στηθεί τίποτα, απλώς έχουν γυριστεί πάρα πολλές σκηνές και μερικές με κόπο, γιατί όταν είσαι εκεί καταγράφεις, καταγράφεις και έχεις την τύχη να είσαι εκεί όταν συμβούν ορισμένα πράγματα. Από την άλλη και να προσπαθούσα να τα στήσω, δε θα είχαν την αληθοφάνεια αυτή.

-Εσείς ξεκινήσατε να ασχολήστε με τη δημοσιογραφία, αν δεν κάνω λάθος, όμως μάλλον καταλήγετε προς την κινηματογραφία πιο πολύ.

Σαν επάγγελμα, ναι ξεκίνησα από τη δημοσιογραφία, εν τέλει πράγματι τα τελευταία χρόνια πάω προς τηον κινηματογράφο.

Τι σας γοήτευσε στο χώρο;

Εγώ πιστεύω πως αν δεν είχα κάνει την πορεία στη δημοσιογραφία, ακόμη και στη μυθοπλασία που κάνω, γιατί δεν κάνω μόνο ντοκιμαντέρ, βασική μου κινητήρια δύναμη είναι η περιέργεια και η διάθεση να μάθω. Ας πούμε στην τελευταία ταινία μυθοπλασίας που έκανα (σ.σ. «Κράτησέ με»), είναι μία ταινία που ξεκίνησα από Ίντερνετ, αναζήτησα στοιχεία, ζήτησα από ανθρώπους εντελώς άγνωστους να μας στείλουν ιστορίες για την απώλεια και μετά εκεί στηρίχτηκε το σενάριο. Είναι κάποια πράγματα που νομίζω ότι ξεκινάνε από το πώς μαθαίνεις να κάνεις έρευνα στη δημοσιογραφία ή και γενικά από το πώς εκπαιδεύεσαι. Εγώ σπούδασα στην Αγγλία και σε αντίθεση με το ελληνικό σχολείο είχαν εντελώς διαφορετικές πρακτικές και μεθόδους διδασκαλίας και εξέτασης και αυτό ήταν ήδη ένα πρώτο σοκ για μένα. Παράλληλα μπόρεσα να έχω πρόσβαση σε βιβλιοθήκες πολύ ενημερωμένες και όλο αυτό το πράγμα με βοήθησε πάρα πολύ.

Είναι μια καλλιέργεια σε βάθος.

Ναι και μία αλλαγή προσανατολισμού. Εξακολουθώ, δηλαδή ό,τι ξεκινάω να το ερευνώ πολύ καλά. Εντάξει, είχα και κάποιους πολύ απαιτητικούς… πολύ απαιτητικά αφεντικά, γιατί στην αρχή είχα δουλέψει στην «Καθημερινή» με τον Παπαπαναγιώτου, όπου μου γύρναγαν τα κείμενα πολλές φορές πίσω…

Πολλές συγκυρίες συμβάλλουν δηλαδή…

Οπωσδήποτε ναι! Και στην τηλεόραση, όταν δούλευα δημοσιογράφος, οι δημοσιογραφικές εκπομπές είχαν πολλή πέραση όλα τα «αφεντικά» μου ήταν πολύ αυστηρά και εγώ που ήμουν και μικρή και ως βοηθός διεκδικούσα να κάνω ένα αληθινό ρεπορτάζ, έτρωγα πολλή… σφαλιάρα! (γέλια) Μετά από καιρό μου έδωσαν κι εμένα να κάνω, αλλά θέλω να πω έπρεπε να αποδείξω πρώτα τι μπορώ να κάνω και αυτός ήταν ένας τρόπος να βρίσκεσαι συνέχεια σε εγρήγορση.

Ήσασταν τώρα στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ που πέρασε στη Θεσσαλονίκη. Το επίπεδο του είδους στην Ελλάδα πώς το κρίνετε;

Γίνονται πολύ καλές δουλειές στο ντοκιμαντέρ στην Ελλάδα αλλά λίγες δυστυχώς. Η τηλεόραση θα μπορούσε να παίξει ένα πολύ δυναμικό κομμάτι σε αυτόν τον τομέα, αλλά δυστυχώς αρκείται σε παραγωγές ρεπορτάζ, για να καλύψει την εύλογη ανάγκη της επικαιρότητας και δυστυχώς δεν επενδύει στο ντοκιμαντέρ του δημιουργού, στην έρευνα κ.λπ. Φέτος στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης είδαμε πολλά δείγματα τηλεοπτικών εκπομπών ορισμένα από τα οποία υπηρετούν καλά το είδος αλλά δεν είναι βέβαια ντοκιμαντέρ. Πιστεύω ότι η λειτουργία ενός φεστιβάλ πρέπει να είναι προσανατολισμένη πιο πολύ στο να δημιουργεί μια πλατφόρμα για την προβολή ντοκιμαντέρ που δυστυχώς δε βρίσκουν διέξοδο στα παραδοσιακά κυκλώματα διανομής στην τηλεόραση και στις αίθουσες, αποτελούν όμως πολύ σημαντικά δείγματα κινηματογραφικής δουλειάς.

Έχετε εμπειρία και από το εξωτερικό (π.χ. Φεστιβάλ Ντουμπάι). Είναι καλύτερα τα πράγματα εκεί ή παντού υπάρχουν λίγο πολύ παρόμοια προβλήματα, όπως ενδεικτικά η έλλειψη χρηματοδότησης;

Στην Ευρώπη υπάρχει πολύ σημαντική επένδυση στην παραγωγή ντοκιμαντέρ από κρατικούς φορείς και τηλεοράσεις, κάτι που δε συμβαίνει καθόλου στα Εμιράτα, ας πούμε. Επίσης είναι σημαντικό το ντοκιμαντέρ να χρησιμοποιείται σε όλη την αλυσίδα, π.χ. εκπαίδευση κλπ. Να φανταστείτε ότι πριν από 4 χρόνια στη λίστα των προτεινόμενων στο ελληνικό Υπουργείο Παιδείας ταινιών για τα σχολεία απουσίαζαν εντελώς τα ντοκιμαντέρ, γιατί η επιτροπή δεν θεωρούσε ότι ήταν ταινίες και δεν υπήρχε διαδικασία έγκρισής τους!

Αν θα έπρεπε να διαλέξετε μεταξύ μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, ποια θα ήταν η επιλογή σας;
Μια το ένα και μια το άλλο, να αλληλοσυμπληρώνονται, όπως το κάνω όλα αυτά τα χρόνια που δουλεύω.

Εδώ και αρκετό καιρό έχετε ξεκινήσει το πολύ πετυχημένο stand up comedy club στην Αθήνα. Παράλληλα, στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης παρουσιάσατε την ταινία «Το χιούμορ ταξιδεύει». Οι Έλληνες έχουν χιούμορ στην καθημερινότητά τους ή το αποζητούν σε τόπους, όπως τα comedy club ;

Οι Έλληνες έχουμε το δικό μας χιούμορ, είμαστε πλακατζήδες, αναζητούμε ευκολία στο γέλιο -το σταντ απ σε βάζει να χρησιμοποιήσεις και λίγο το μυαλό σου, αλλά σιγά σιγά αποκτά ένα σταθερό κοινό. Αν δεν έχεις χιούμορ στην καθημερινοτητά σου ή αν δεν προσπαθείς να δεις και την εύθυμη πλευρά των πραγμάτων δίνοντάς τους μια άλλη διάσταση, δε θα γελάσεις -σε όσα κόμεντι κλάμπ και αν βρεθείς, θα φέρεις μαζί σου τη θλίψη σου ως βαριά αποσκευή. (www.standupcomedy.gr)

Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;
Τελειώνω τώρα μια ταινία με τίτλο «Ήταν να φύγω», για μετανάστες που ζουν πολλά χρόνια στην Ελλάδα και έχουν επιλέξει να ζήσουν εδώ και προσπαθούν να προσαρμοστούν. Γράφω ένα σενάριο μυθοπλασίας με θέμα την ομορφιά, ετοιμάζω την έξοδο της πρόσφατης ταινίας μυθοπλασίας «Κράτησέ με» (www.holdme.gr) στους κινηματογράφους το καλοκαίρι και σχεδιάζω μια νέα ταινία ντοκιμαντέρ με τίτλο «Τα Παιδιά της Χορωδίας» που βασίζεται στην εξαιρετική εργασία κοινωνικής προσφοράς που κάνει ο μαέστρος και η ερασιτεχνική χορωδία του Δήμου Ροδίων, τους οποίους παρακολουθώ εδώ και ένα χρόνο. Παράλληλα, ετοιμάζω το φεστιβάλ της Ρόδου (www.ecofilms.gr) και προσπαθώ να διαβάζω και να ζω…

Πηγή: http://camerastyloonline.wordpress.com/2009/04/30/kata_monas_idones_loukias_rikaki_cineianos_4_5_2009_21-30_provoli_kai_syzitisi/