«Ο Οδυσσέας και οι απιστίες»

Ο Οδυσσέας και οι απιστίες
 
Ο Οδυσσέας, περιπέτειες, ταξί­δι, νόστος. Και γυναίκες: Καλυψώ, Ναυσικά, Κίρκη, Αντίκλεια, Πηνελόπη. Πέντε γυναίκες-σταθμοί στη ζωή του ομηρι­κού ήρωα. Συνομιλούν μαζί του, του μαθαίνουν να αισθάνεται, τον απομα­κρύνουν ή τον φέρνουν πιο κοντά στο ζητούμενό του, την επιστροφή του στην πατρίδα. Και στην Πηνελό­πη του. Ή μήπως η Πηνελόπη εκτός από πιστή είναι μία σύντροφος έξυ­πνη κι ευέλικτη, άξιο ταίρι του πολυ­μήχανου συντρόφου της; Το εγχεί­ρημα του Δημήτρη Ν. Μαρωνίτη και της Λουκίας Ρικάκη για μία θεατρο­ποίηση της «Οδύσσειας» με τον τίτλο «Οδυσσέως διάλογοι» απαντάει στο ερώτημα το ερχόμενο Σάββατο, την Κυριακή και τη Δευτέρα στην «Αίθου­σα Δημήτρης Μητρόπουλος» του Μεγάρου Μουσικής.
 
Η ξανθιά Καλυψώ, η μάγισσα Κίρ­κη, η αδάμαστη παρθένα Ναυσικά, αλλά και η μάνα του ήρωα Αντίκλεια οδηγούν τον ήρωα στην επιστροφή του στην πιστή Πηνελόπη. «Ακεραίως πιστή; Το ομηρικό κείμενο», τόνισε ο Δ.Ν. Μαρωνίτης - ο οποίος έχοντας μεταφράσει και επεξεργαστεί δραματουργικά τις ραψωδίες που συνθέ­τουν το κείμενο της παράστασης, με τη συμβολή της Λουκίας Ρικάκη, μί­λησε από θέση ειδήμονα - «είναι αρ­κετά διφορούμενο. Κι ίσως με μια άλ­λη ματιά οι πράξεις της να δείχνουν πως δεν είναι η φρόνησή της, αλλά το ευέλικτο μυαλό της εκείνο που τη χα­ρακτηρίζει. Πολύτροπος κι αυτή, ό­πως ο Οδυσσέας».
 
Οι διάλογοι του Οδυσσέα με καθε­μιά από αυτές τις γυναίκες έχουν πά­ρει τη μορφή σκηνογραφικής παρά­στασης. Θεάτρου, δηλαδή. Αν και οι δύο βασικοί συντελεστές της, μετα­φραστής και σκηνοθέτης, επέμειναν να τονίσουν όχι έχουν γνώση πόσο ριψοκίνδυνο μπορεί να είναι το εγ­χείρημα της δραματοποίησης ενός α­φηγηματικού έπους. «Ήδη όμως η ελληνική αρχαιότητα μάς έχει δώσει τα ερείσματα, όταν τον 5ο αιώνα σε μεγάλες γιορτές έχουμε ραψωδικές απαγγελίες επών με θεατρικό χαρακτήρα. Το έκανε ο Πλάτωνας στον “Ίωνα", συνέβη επίσης και με το ινδικό έπος "Μαχαμπχαράτα”», έσπευσε να διευκρινίσει ο Δ. Ν. Μαρωνίτης, ο οποίος, προκειμένου να μην τραυματιστεί το αφηγηματικό κέλυφος της διή­γησης, ανεβαίνει και στη σκηνή αναλαμβάνοντας τον ρόλο του αφηγητή.
 
Με τη σειρά της η Λουκία Ρικάκη, με τα δικά της σκηνοθετικά μέσα που επινοεί προσπαθεί να πραγματοποι­ήσει το ζητούμενο του εγχειρήμα­τος: την ενεργοποίηση δύο βασικών αισθήσεων, της ακοής και της όρασης.
 
Κι ενώ οι διάλογοι βρίσκονται σε συνεχή διαπλοκή με την αφήγηση σε αυτήν τη δραματουργική επεξεργα­σία της «Οδύσσειας», οι εικόνες θα βγάζουν ήχους και οι ήχοι θα δημι­ουργούν εικόνες με τη συμβολή και του σκηνικού του Αντώνη Χαλ­κιά, αλλά και της πρωτότυπης μουσικής του Δημήτρη Καμα­ρωτού, για τη φωνή της σοπρά­νο Μάτας Κατσούλη και το κο­ντραμπάσο του σολίστα Βασί­λη Παπαβασιλείου. Σε αυτήν την ερωτική παθολογία όπου οι παρασυζυγικές εκτροπές του Οδυσσέα οδηγούν στη συζυγι­κή τροπή, τον ρόλο του Οδυσσέα επωμίζεται ο Κωνσταντί­νος Κωνσταντόπουλος, της Ναυσικάς η Κατερίνα Λυπηρίδου, της Κίρ­κης η Ματίνα Μόσχοβη, της Πηνελό­πης η Ανέζα Παπαδοπούλου, της Κα­λυψώς η Ευρύκλεια Σωφρονιάδου και της Αντίκλειας η Αλέκα Παΐζη.

Της Έφης Φαλίδα